Blog

ΠΕΡΙ ΨΥΧΙΚΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ

Δαμασκηνοῦ τοῦ Στουδίτου. Ἐξ ἀρχῆς ὁ Θεὸς τὸν Ἀδάμ ὅλον καλοσύνην τὸν ἔκαμεν, ὄλον καθαρότητα, ὅλον ἁγιότητα, καὶἐχαρισέ τον καὶδώδεκα δυνάμεις ψυχικὰς, ὅπου τὰς ἔχει κάθε ἄνθρωπος·

ΔαμασκηνοῦτοῦΣτουδίτου. Καὶοἱμὲν τρεῖς δυνάμεις λέγονται φυσικαί, διότι μὲαὐτὰς γεννᾶται καὶτρέφεται καὶαὐξάνει ὁἄνθρωπος. Αἱἄλλαι δυνάμεις αἱτέσσαρες λέγονται ζωτικές, ὅτι μὲἐκείνας ζεῖκαὶἀναζωούται ὁἄνθρωπος. Αἱἄλλαι 5 δυνάμεις λέγονται γνωστικαὶδιότι μὲαὐτὰς γνωρίζει ὁἄνθρωπος τὸκάθε τί καὶθέλει το.

ΔαμασκηνοῦτοῦΣτουδίτου. Καὶ 1η (ἀπὸτὰς φυσικὰς δυνάμεις) εἶναι ἡγεννητικὴδύναμις, ἤτοι ὅπου γεννᾶται πᾶς ἄνθρωπος καὶχωρὶς νὰἦτο γίνεται καὶὑπάρχει. 2α δύναμις εἶναι ἡθρεπτικὴδύναμις, ἤτοι ὅπου τρέφεται ὁἄνθρωπος. 3η εἶναι ἡαὐξητικὴδύναμις, δηλαδὴὅπου αὐξάνει ὁἄνθρωπος καὶἔχει τὸφυσικὸν νὰἀνατρέφεται ἀπὸλίγο εἰς πολὺκαὶἀπὸμικρὸς νὰγίνεται μέγας. Αὐτὰς τὰς δυνάμεις τὰς ἔχουν καὶτὰἄλογα ζῷα καὶτὰφυτά, ὅτι καὶαὐτὰἔτζι γίνονται καὶτρέφονται καὶαὐξάνονται.

ΔαμασκηνοῦτοῦΣτουδίτου. Καὶ 1η (ἀπὸτὰς ζωτικὰς δυνάμεις) μὲν ἡβούλησις. Βούλησις δὲεἶναι ὅταν ὁἄνθρωπος ὅλως διόλου βούλεται καὶθέλει τὸκαλόν. Ὅταν δὲδιαλέγει τὸκαλὸν ἀπὸτὸκακόν, τότε ἐκεῖνη ἡδύναμις λέγεται προαίρεσις, ὅπου εἶναι ἡ 2η δύναμις, ζωτική· Διὰτὸν Χριστὸν λέγομεν ὅτι μόνον βούλησιν εἶχε· διότι δὲν ἤθελε ἐκεῖνος ποτὲτὸκακὸν ἀλλὰ ἀείποτε τὸ καλὸν ἐζήτει καὶ ἠγάπα. 3η δύναμις ζωτικὴ εἶναι ὁθυμός, ἤγουν ὠς ὁρίζει ὁΘεολόγος Γρηγόριος, νὰθυμώνουμε κατὰτοῦδιαβόλου καὶἐναντίον αὐτοῦνὰἔχομεν τὸν θυμό μας, ἐκεῖνον νὰ ὑβρίζομεν, ἐκείνου νὰκάνουμε κακὸν ὅτι αὐτὸς μᾶς ἔκαμε παροίκους· αὐτὸς μᾶς εὔγαλεν ἀπὸτὸν Παράδεισον, αὐτὸς μᾶς κατήντησεν εἰς ταύτην τὴν κατηραμένην γῆν δι’ ἐκεῖνον γοῦν μᾶς ἔδωκεν ὁΘεὸς τὸν θυμόν· ὄχι διὰτὸν ἄνθρωπο ὅστις εἶναι πλάσμα Θεοῦ· ὄχι διὰτὸν Χριστιανόν, ὁὁποῖος ἔχει μίαν πίστιν μὲαὐτόν, ὄχι νὰὀργιζόμεθᾳκατὰτίνος χωρὶς ἀφορμὴ ἢ ἔστω καὶ μὲ ἀφορμὴ· δι’ αὐτό μας ἔδωκεν ὁ Θεὸς τὸν θυμόν. 4η  δύναμις εἶναι ἡἐπιθυμία· ἤτοι νὰἐπιθυμοῦμε τὸκαλόν, νὰἐπιθυμοῦμε τὴν πρώτη μας πατρίδα, ἤτοι τὴν Βασιλεία τῶν οὐρανῶν.

ΔαμασκηνοῦτοῦΣτουδίτου. Καὶ 1η (ἀπὸτὰς γνωστικὰς δυνάμεις) εἶναι μέν ἡαἴσθησις· Αἴσθησις μὲν εἶναι αὐτὰτὰ5· ἡὅρασις, ἡὄσφρησις, ἡἀκοή, ἡγεῦσις καὶἡἁφή. 2η  (γνωστικὴδύναμη) εἶναι ἡφαντασία, Φαντασία εἶναι, ἐκείνη διὰτῆς ὁποίας ὅτι καὶἂν δεῖὁἄνθρωπος, μετὰμίαν ἢδυὸἢπερισσότερες ἡμέρες τὸἐνθυμεῖται καὶτὸφαντάζεται· αὐτὴ ἡ φαντασία ἐνεργεῖ κα ὶεἰς τὰ ὄνειρα τοῦ ἀνθρώπου μὲ τὸν λόγον αὐτοῦ τὸν ἐνδιάθετον, διότι ὁ ἄνθρωπος δύο λόγους ἔχει, ἕνα τὸν προφορικόν, αὐτὸν δηλαδὴ διὰ τοῦ ὁποίου ὁμιλοῦμε, καὶ ἀκούει ὁἕνας τὸν ἄλλον· καὶδεύτερον τὸν ἐνδιάθετον, καὶεἶναι ἐκεῖνος μὲτὸν ὁποῖον μόνος του ὁ ἄνθρωπος καταλαβαίνει ὅτι καὶ ἂν λέγει· μὲ αὐτὸν τὸν λόγον καὶ τὴν φαντασίαν βλέπει καὶ ὁμιλεῖεἰς τὸν ὕπνο του ὅτι καὶἂν δεῖ. 3η (γνωστικὴδύναμη) εἶναι ἡ δόξα ὅπου εἶναι διπλή, ἢμὲἀπόδοσιν ἢχωρὶς ἀπόδοσιν· ἤτοι ἄκουσε κάποιος ὅτι ἔγινε ἔκλειψις τοῦἡλίου, ὅμως δὲν γνωρίζει ἀπὸτί ἔγινεν ἡ ἔκλειψις τότε αὐτὸ λέγεται ἄλογος δόξα, ἤτοι χωρὶς λόγου ἀπόδοσιν· μὲ ἀπόδοσιν δὲ εἶναι ἡδόξα, ὅταν γνωρίζει ὁ ἄνθρωπος διατὶ ἔγινεν ἔκλειψις τοῦἡλίου, ὅτι δηλαδὴ ἡ σελήνη διῆλθεν ὑποκάτω τοῦἡλίου καὶἀπέκρυψεν τὴν λάμψιν τοῦ διὰτοῦτο γίνεται αὐτὴ ἡ ἔκλειψις· αὐτὴ εἶναι ἡ δόξα. 4η (γνωστικὴδύναμη) εἶναι ἡ διάνοια· ὅταν ἀκούσει κάποιος ὅτι ἕνας βασιλεὺς δυνατὸς μὲ πολὺ στράτευμα ἐνικήθει ἀπὸ ἄλλον βασιλέα ὀλιγο δύναμον, κα ὶἵσταται καὶσυλλογίζεται, ἐὰν ἐτοῦτο εἶναι ἀληθὲς ἢψευδὲς· αὐτὴἡσυλλογὴὀνομάζεται διάνοια. 5η (γνωστικὴδύναμη) εἶναι ὁνοῦς· πάντα ὅσα κάνουν οἱἕνδεκα αὐτὲς δυνάμεις, ὅλα διὰτῆς προσταγῆς του νόος τὰκάνουν καὶεἶναι ὁνοῦς ὡς βασιλεὺς ἐπάνω εἰς αὐτᾶς. Αὐτὸς ὁνοῦς εἶναι ἡδωδέκατη δύναμη τῆς ψυχῆς. Μόνο ὅμως εἰς τὰ φανερὰ καὶ ὁμολογούμενα πράγματα, τὰὁποῖα περιέπεσαν εἰς τὴν ἀντίληψίν του διὰτῶν αἰσθήσεων εἰς αὐτὰπεριπατεῖὁνοῦς, ἤτοι ὅτι ὁ Θεὸς εἶναι ἀγαθός, ὅτι ὁ ἥλιος λάμπει, ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶναι θνητὸς καὶ τὰτοιαῦτα.